De afgelopen jaren bouwde het team van Fabchannel aan dit enorme archief. Dat archief bestaat voornamelijk uit concerten die plaatsvonden in de Melkweg en Paradiso. Van Los Campesinos! tot Ali B. en van Lily Allen tot de Pinkpop-personferentie – het staat op Fabchannel. Maar niet lang meer.

Aanstaande vrijdag gaat de stekker eruit. Ik hoop dat ze de concerten toch nog ergens op een stapel harde schijven in een kluis bewaren. Het mág bijna niet zo zijn dat al die beelden verloren gaan. We hebben het hier tenslotte wel over een stukje modern popcultureel erfgoed. Ook al zijn de beelden niet allemaal even mooi gefilmd, bewaard blijven moét het.

Op de eigen site legt Fabchannel-directeur Justin Kniest uit hoe het zover kon komen. Het cynisme is duidelijk in de manier waarop Kniest het “mantra” van de platenmaatschappijen herhaalt – “No money, no content”. Daar kunnen de overduidelijke waarde van het geschoten materiaal en de gewonnen Webby helemaal niets aan veranderen.

Het draait in de muziekbusiness – net als overal tegenwoordig – om geld. En dat geld had Fabchannel blijkbaar steeds minder. Kniest schetst terecht hoe internet door labels nog te vaak als melkkoe wordt gezien in plaats van promotiemiddel. Zoals Marco Raaphorst op zijn blog schrijft:

“Ongelofelijk hoe achterlijk die platenmaatschappijen zijn (sure, er zijn uitzonderingen, hoi Ferry!). En die artiesten, die zijn soms ook achterlijk. Zo weet ik dat Coldplay haar eigen fans verbiedt video’s te maken en op YouTube te knallen. Denken ze dat er daardoor minder mensen naar die optredens gaan of minder mensen hun muziek kopen? Door het te verbieden wel ja.

Eigenlijk is het net zoiets als een potloodventer die zich niet wil laten fotograferen. Ik bedoel: waarom maak je anders muziek? Om het aan je oma te laten horen of zo?

Music wants to be heard, you dummy!”

Jammer dat platenmaatschappijen nog steeds zo bang zijn om hun muziek vrij toegankelijk aan te bieden. Ik ken genoeg mensen die voor een Fabchannel-concert op DVD of CD zouden willen betalen, of voor de mogelijkheid om ze te downloaden. En het lijkt me sterk dat dat de concertkaart- of cd-verkoop meer schade toebrengt dan nu al gebeurt.

Fabchannel zegt voldoende onderzoek te hebben gedaan naar businessmodellen om goed aan de site te verdienen. Zelfs een subscription-model bleek niet toereikend. Er werden subsidies tegenaan gesmeten, maar ook dat bleek niet voldoende. En toen kwam de crisis ook nog eens om de hoek kijken. Einde Fabchannel. Eeuwig zonde. Kijk de komende dagen nog maar eens goed naar dat bloedjemooie concert van Elbow hieronder. Ik ga ze missen.

<a href="http://www.fabchannel.com/nl/elbow_concert/2008-06-25">Live Concert Video &#8211; Elbow</a>

Druk pratend lopen we over het strand. Schelpen breken met een doffe klap onder het gewicht van onze lichamen waarna de zee hun wonden wast. Vlokken schuim blijven achter, bibberend in de wind. We schuiven door de branding en over het zand. De zon brand de zilte zeelucht in onze wangen. Onze woorden, over alles en niets tegelijk, rollen voor ons uit en stoeien met elkaar als slome zandkorrels in de wind.

Wij zijn goed in eilanden, vinden we zelf. Alles gaat er makkelijker. Eerlijker, en precies zoals ik zou willen. Ik zeg ineens dingen waarvan ik soms niet eens wist dat ik ze vond, maar die ik op de veerboot terug naar de wal als fundamentale waarheden in mijn hoofd bewaar.

Al op de boot ernaar toe begint dat gevoel. Op een eiland heerst iets vrijblijvends. Ik kan zeggen wat ik wil. Mijn woorden worden gestut door de zee, en uitgewist door de wind als het onzin blijkt.

Op deze dag worden ze gestut door de zee. Vier samengeknepen ogen turen de verte in, voorspellen wat nu die donkere vlekken in de branding zijn. Wat is het, wat zou het zijn?

Hout, meestal hout.

Ook nu. Het was een podium. Zo’n klein, lullig houten podiumpje met 1, 2 en 3 erop. Er is op gejuichd en ongetwijfeld gehuild. En nu lag het hier. Al aangevreten door de zee. Een enkele mossel had zich er op hoop van zegen aan vastgeklampt.

We schopten ertegen, en draaiden het om. Toen was het ineens een bootje: het podium bleek open van onderen. Ik moest erin, in zei ze. En ik ging. Peddelend met een naastgelegen stuk wrakhout balanceerde ik tussen hoop en vrees. Het moet er lullig uitgezien hebben. Een gure dag in februari en een jongen in een winterjas in een podium. Peddelend.

Ze drukte een paar keer af. Het moest welhaast de beste foto ooit zijn. Toen we ze op wilden halen bij de fotoboer bleken ze allemaal mislukt.

Roerig dus. Ook muzikaal. Want, wát een jaar was het. Er kwamen erg veel mooie, goede en spannende platen uit. Die ik de afgelopen weken nog maar eens opzette, om te kijken of ze nog zo hard binnenkomen als ze eerder deden. Sommigen waren nog steeds minstens zo goed, andere minder. En sommige deden er nog een schepje bovenop, bleken nog beter geworden.

En daar komt meteen her eerste probleem om de hoek kijken. Want het is leuk, zo’n shortlist samenstellen, maar het veroorzaakt ook een soort voortschrijdende paniek. Want hoe moest ik de shortlist van bijna veertig platen waar ik mee begon, terugbrengen tot een lijst van 15 platen?

Een aantal dingen stonden vast. De nummer één was eigenlijk al vanaf de release duidelijk, een aantal anderen moesten ook sowieso in de definitieve lijst. En uiteindelijk is het – natuurlijk – gewoon gelukt. Dit zijn ze geworden. Míjn vijftien platen van 2008.

01. Bon Iver – For Emma, Forever Ago
Justin Vernon, de man achter Bon Iver, nam deze plaat op toen hij drie maanden in een blokhut verbleef. Zijn band DeYarmond Edison was uit elkaar, en Vernon trok zich terug om te overwinteren. Het opnemen van een plaat was geen doel, maar blijkbaar móest het gebeuren. En het opvallende is, zo klinkt hij ook. Toen ik hem voor het eerst hoorde wist ik het eigenlijk stiekem al: dit is míjn plaat van 2008. Geen enkel album heeft me zo diep geraakt als deze. De plaat klinkt als een bijna bovennatuurlijk geheel, waarin je jezelf moeiteloos laat meezuigen in de afzondering die Vernon tijdens het maken van de plaat omringde. Het is de ultieme winterplaat, en ik leefde dus ook al sinds de zomer in opperste staat van ongeduld. Ik kon niet wachten. Kon niet wachten om, met het hoofd diep in de sjaal gedoken, handen in de zakken en wolkjes blazend, het winterweer te trotseren samen met Bon Iver. Eind november gingen we voor het eerst samen naar buiten, vergezeld van de sneeuwvlokken waarvan ik het hele jaar al wist dat ze zo mooi bij deze plaat zouden passen. Prachtig.

02. Conor Oberst – Conor Oberst
Een ijzersterke tweede. Met Bright Eyes was Oberst al langer het beste jongetje van de klas, maar hier doet hij voor het eerst – bewust? – een gooi naar de status van nieuwe Dylan. In het openingsnummer, hierboven te beluisteren, houdt Oberst het ijzingwekkend en meesterlijk kaal. Later op de plaat staan ook nog wat stevigere nummers, maar altijd is de karakteristieke stem van Oberst, trillerig alsof hij gaat huilen maar niet irritant, dat wat je aan je boxen gekluisterd houdt. Meesterwerk.

02. Vampire Weekend – Vampire Weekend
EY-EY-EY-EY! Op papier klinkt de muziek van Vampire Weekend ontzettend pretentieus: afro-pop, barok en indie-rock gespeeld door jongens die lijken op figuranten uit Happy Days. Maar pretentieus wordt het nooit, verfrissend, eigentijds en ontzettend meeslepend wel. Toppunt van alle drie die eigenschappen is het nummer A-Punk. Erg benieuwd naar de tweede.

03. Raz O’Hara & The Odd Orchestra – Raz O’Hara & The Odd Orchestra
Zo’n plaat waarmee ik al zo vergroeid ben, dat ik bijna vergeten was dat hij pas in het afgelopen jaar werd uitgebracht. Vorige maand verschenen er een paar mooie remixes van een paar tracks op Apparat’s Things to be Frickled, maar de originelen blijven toch onovertroffen.

04. Blitzen Trapper – Furr
Alleen al vanwege het titelnummer verdient Blitzen Trapper met hun tweede plaat een plaats in de top vijf. Heel knap hoe mensen soms een liedje kunnen schrijven dat op het eerste gehoor meteen klinkt alsof het er altijd al was. Goed contrast ook tussen deze plaat en hun vorige. Die plaat, Wild Mountain Nation, was nog een – weliswaar heel fijne – kakafonie van gekkigheid. Furr is meer ingetogen, vooral in de aankleding. Simpele liedjes, met weinig opsmuk gebracht. Maar ó zo mooi.

05. Starling Electric – Clouded Staircase
Vreemde plaat, deze van Starling Electric. Er komt van alles voorbij en het klinkt vooral érg midden jaren zeventig. Maar toch is het allemaal feilloos bij elkaar geknipt en geplakt en klinkt het geenszins als een richtingloze brei. Te gek.

06. The Dodos – Visiter
07. Finn – The Best Low-Priced Heartbreakers You Can Own
08. Fleet Foxes – Fleet Foxes
09. Ray LaMontagne – Gossip In The Grain
10. Sigur Ros – Með suð í eyrum við spilum endalaust
11. Oasis – Dig Out Your Soul
12. Raphael Saadiq – The Way I See It
13. Elbow – The Seldom Seen Kid
14. The Raconteurs – Consolers of the Lonely
15. TV On the Radio – Dear Science

Pieter Klok gaf op de voorpagina van de Volkskrant van afgelopen maandag alvast een voorzetje voor het antwoord. Hij schreef dat de Braziliaanse president Lula tijdens de G20-conferentie van afgelopen weekend in Washington grote woorden had voor de G8. Die confederatie van de allerrijksten heeft volgens Lula geen bestaansrecht meer. De machtsverhoudingen staan op de helling, volgens de president. In die overtuiging is hij overigens niet de enige: dat er grote veranderingen aankomen, daarover is iedereen het nu wel eens.

Op die G20-top is het Frankrijk, felste criticus van Amerika als aanstichter van de economische crisis, niet gelukt om Bush stof te laten happen. De vrije markt economie kan nog even rustig ademen, er zijn geen nieuwe regels opgezet en de dollar is – voorlopig – nog steeds de moeder aller munten.

Maar feit is dat landen als China, India en Brazilië hun kans ruiken – en krijgen. De G20-landen hebben namelijk besloten om de ‘opkomende landen’ meer macht te geven binnen het IMF. En het IMF is belangrijk, de komende jaren aldus Klok. Ze krijgt onder meer de leiding bij het aanpassen van het huidige financiële stelsel. Reden te over om handenwrijvend in de coulissen te staan.

Vrijdag
Exile Parade – Zoals zoveel bands wordt Exile Parade onthaald als de nieuwe Oasis. Als voormalig Oasis-producer Owen Morris zich dan ook nog eens met de band bemoeit vragen ze er zelf natuurlijk ook een beetje om. Toch gaat de vergelijking niet helemaal mank. Harde songs met een meezingmelodie en een flinke dosis branie.

The Ting Tings – Dansen maar. The Ting Tings slagen er prima in om vuige gitaarindie te combineren met een kietelende groove. Grote ambitie van de band: het perfecte popalbum maken. Debuutalbum We Started Nothing is een stap in de goede richting.

Make Model – Grootse Britse pop met een flinke klodder electronica door een band die graag hoog van de toren blaast. Met zulke liedjes is dat je goed recht.

Zaterdag
The Rascals – Op dit moment is zanger Miles Kane van The Rascals beter bekend als een Last Shadow Puppet, net als Alex Turner van Arctic Monkeys. Met The Rascals laat hij zien dat hij het prima alleen – mét mede-rascals natuurlijk – af kan. Opwindende Pietje Bell-britpop van de beste soort.

Video Nasties – Lekker hard, en dan ook nog goede liedjes.

Joe Lean And The Jing Jang Jong – Pretentieloze popliedjes in een rafelig jasje.
Check vanaf morgen gedurende het hele festival het live-verslag van 3VOOR12.

‘Levensgevaarlijk.’ Zo noemde SP-leider Jan Marijnissen Geert Wilders afgelopen weekend bij de presentatie van een speciale uitgave van het SP-partijblad Spanning. De Socialisten analyseren daarin onder de titel ‘Wat Wilders Wil’ de ideeën, standpunten en uitspraken van de PVV. Daartoe zette de SP 250 moties op een rijtje die de Partij voor de Vrijheid in de Tweede Kamer heeft ingediend. Conclusie: Wilders komt niet op voor de kleine man, zoals hij wél beweert, maar vooral voor de rijken en de bedrijven.

‘Het CDA draait.’ Dat stelde VVD-kamerlid Henk Kamp afgelopen zondag in het televisieprogramma Buitenhof, waar hij zijn notitie ‘CDA draaiboek’ presenteerde. Volgens Kamp neemt het CDA in de huidige coalitie met de PvdA en de ChristenUnie standpunten in die haaks staan op de beloften die de partij deed in het vorige kabinet. Niet toevallig een kabinet met de VVD. Kamps conclusie: dat draaien van het CDA is slecht voor de geloofwaardigheid van de politiek.

Het kan niet anders of de aanvallen van de SP op Wilders en die van de VVD op het CDA zijn ingegeven door electorale overwegingen. In de peilingen staan de SP en de VVD immers op verlies. En hoewel de kiezer het voorlopig nog niet voor het zeggen zal hebben, zijn de politieke barometers voor hen die slecht scoren in die peilingen, blijkbaar toch aanleiding voor een stevige aanval op concurrerende partijen.

Toch lijkt dit geen tactische meesterzet. Eerder verspilde energie.

De enige reden voor een politieke partij om in de media te wijzen op de gebreken van een ander, is het winnen van de gunst van de kiezer. Met een inhoudelijk politiek debat heeft het allemaal immers weinig te maken. Marijnissen en Kamp hadden slechts één doel voor ogen: de tegenstander zwart maken. Dat mag, vanzelfsprekend, maar is in deze tijd weinig zinvol.

Immers, verkiezingen mogen op korte termijn niet verwacht worden. Hoewel het huwelijk tussen CDA, PvdA en ChristenUnie verre van harmonieus is – met de hernieuwde ophef over het ontslagrecht deze week als meest recente echtelijke twist – zien die partijen maar al te goed in dat de val van het kabinet hen niets zal brengen. Waarom niet? Juist ja, omdat ze in de peilingen niet al te best staan.

En zo houden Maurice de Hond en de zijnen de Haagse politiek in de houdgreep.
Politici zelf ontkennen dat uiteraard in alle toonaarden. ‘Als er geen verkiezingen zijn, houdt de SP zich niet bezig met het werven van kiezers,’ zo stelde voormalig SP-campagneleider Niko Koffeman donderdag in Dagblad De Pers. ‘Het doet veel SP’ers gewoon heel veel pijn wat Wilders doet.’ Dat zal wel.

Het lijkt echter onwaarschijnlijk dat die pijn dé drijfveer was achter de publicatie van dit weekend. Dat is toch echt de angst dat Wilders kiezers bij de SP zal weghalen. En die angst is in tijden van verkiezingsrust een bijzonder slechte raadgever.
N.B. Dit was, na 24 weken, voorlopig de laatste column in de serie Daan op Donderdag. Ik dank mijn lezers voor hun belangstelling en spreek de hoop uit vanaf juni weer terug te keren in het warme nest van timfierant.nl.

Het was deze week één en al Ajax in de media. Nadat een commissie onder leiding van oud-bestuurslid Uri Coronel zondag haar rapport over de toestand bij de club naar buiten bracht, stonden kranten en televisie maandag bol van het rood-wit gekleurde nieuws. De kritiek van Coronel c.s. was dan ook niet mals: het bestuursmodel en het technisch beleid van Ajax – de twee thema’s van onderzoek – werden aan flarden geschoten. En alsof dat nog niet genoeg was, werd en passant ook nog even geadviseerd de club van de beurs te halen.

De commotie van maandag viel echter compleet in het niet bij de storm die dinsdagavond door de vaderlandse hoofdstad trok. De ledenraad van Ajax kwam bijeen om de aanbevelingen en conclusies van de commissie-Coronel te bespreken. En wie meldde zich daar tot ieders verbazing aan de poorten van de Amsterdam Arena? Johan Cruijff. Dé Johan Cruijff. Verlosser. Godenzoon van weleer. Clubicoon der clubiconen.

Voor even was de Amsterdam Arena het centrum van de wereld, zo leek het. Cruijff terug bij Ajax! Wat gaat ie doen, vroeg iedereen zich af? Dat bleek al gauw: Cruijff gaat vorm geven aan het technische beleid van Ajax.

Oh.

Dat klinkt toch heel wat minder spannend dan de grote woorden en de vele aandacht deden vermoeden. Cruijff gaat niet meer en niet minder doen dan zijn invulling geven aan het technische beleid van Ajax. Daarbij treed hij niet eens officieel in functie van de club.

Natuurlijk is het nieuwswaardig dat, na vele oproepen daartoe, Cruijff voor het eerst sinds jaren weer een rol gaat spelen in de voetballerij. Maar de berichtgeving erover ging alle perken te buiten. Zo was het hét onderwerp in alle NOS-Journaals van woensdag. De redactie daar vond het zelfs nodig verslaggeefster Lidwien Gevers naar Betondorp te sturen om met het voormalige buurjongetje van ‘El Salvador’ op het pleintje te kijken waar Cruijff leerde voetballen. Alsof dat niet al honderd keer gedaan is!

En bij NOVA, EénVandaag en Pauw&Witteman buitelden de ‘voetbalkenners’ over elkaar heen. Johan Derksen, Jan Mulder, Henk Spaan, Joop Alberda, Frits Barend…allemaal wilden en mochten ze hun zegje doen. Over wat zij dachten dat Cruijff zou gaan doen. En wie zijn hervorming wel en niet zouden overleven. Niet dat daar al iets zinnigs over te zeggen valt…

Als iemand zich namelijk niet in z’n kaarten laat kijken, is het Johan Cruijff wel.

Maar ja, de mythe van Cruijff is, juist door al die jaren dat hij zich op de achtergrond hield, tot buitenproportionele hoogten gestegen. En als de Grote Johan dan weer eens van zich laat horen, in een mediawereld waarin de waan van de dag regeert, dan wordt zelfs de kleinste mug een grote olifant.

Ten onrechte. Nieuws was er immers nauwelijks woensdag.