Ik heb een naam hoog te houden wat betreft het inhaken op hypes die alweer op hun retour zijn. Kwam ik vroeger met een volle knikkerzak het schoolplein oplopen, bleek het knikkerseizoen alweer voorbij. Later, toen al puber, werd ik fan van de Britse band Oasis op het moment dat hun zelfverklaarde wereldheerschappij al barstjes begon te vertonen. En nu pas begin ik de lol van de internetdienst Twitter in te zien die, als we sommige wijze mannen mogen geloven, zijn beste tijd alweer gehad heeft.
Mocht je het nog niet weten: Twitter is een soort combinatie tussen instant messaging en bloggen. Gebruikers plaatsen korte berichtjes van maximaal 140 tekens waarmee ze laten weten wat ze aan het doen zijn of op elkaar reageren. Twitter wordt ook wel vergeleken met een kroeg.
Vanwege de snelheid waarmee de berichten geplaatst worden en waarmee erop gereageerd wordt, voltrokken enkele politieke en maatschappelijke sleutelmomenten van de afgelopen maanden zich ook op Twitter. Vaak sneller, kleurrijker en veelzijdiger dan bij de traditionele media. Zo deden duizenden Twitteraars realtime verslag van de inauguratie van Barack Obama en de Oscar-uitreikingen.
Toen ik vanochtend een aanhoudende kakafonie van sirenes rondom mijn woonboot hoorde, keek ik dan ook eerst op Twitter. En daar viel, nog voordat de grote media erover berichtten, te lezen dat er op een kleine vier kilometer van mijn huis een Turks lijnvliegtuig in drieëen was geknakt.
Via Twitter las ik ooggetuige-verslagen, zag ik de eerste foto van het vliegtuig en kreeg ik een eerste indruk van de schaal van de ramp. Een welkome aanvulling op de traditionele media, die op dat moment nog onderweg waren naar de plek des onheils. Dat is geen kritiek, dat is enkel een constatering – de Twitterverslagen waren afkomstig van mensen die ten tijde van de crash al ter plaatse waren. Een situatie die we van de traditionele media niet hoeven te verwachten totdat zij een fulltime Schiphol-verslaggever aanstellen.
Nu zijn er altijd mensen die, terwijl Twitter volstroomt met snelle berichtjes, oproepen tot kalmte. Die wijzen op journalistieke basisbegrippen als duiding, hoor en wederhoor en noem maar op. Paul Vereijken is zo iemand. Zijn zure, ietwat belerende stuk op De Nieuwe Reporter vandaag laat zien dat er nog niet bij alle journalisten een lichtje is gaan branden op de mogelijkheden die Twitter biedt.
Het stuk van Vereijken is een oproep tot matiging. Al die Twitteraars die over elkaar heen vallen met berichtjes over wat voor verschrikkelijks er wel niet gebeurd is – dat moeten we niet hebben, vindt Paul. We moeten duiden, horen en wederhoren. Volgens Vereijken is er behoefte aan ‘een wijze man in de Twitter-kroeg.’ Want, weet hij, Twitter is een medium, en geen bron.
Kom op Paul, daar sla je een aantal planken behoorlijk mis. Ten eerste, die wijze mannen zijn er natuurlijk legio op Twitter. Journalisten, analysten, deskundigen – er zijn er veel met een Twitter-account. Mensen die je kunt vertrouwen, van wie je goed gefundeerde berichten mag verwachten. Ten tweede is Twitter wel degelijk een bron. Hoe betrouwbaar die bron is, hangt af van de betrouwbaarheid van de Twitteraar. Maar een bon is het zeker. En tegelijkertijd is het ook nog eens een medium. Pfoe. Lastig allemaal hoor.
Natuurlijk, wat betreft die snelheid heeft Vereijken gelijk. Twitter is snel, en niet alles is even betrouwbaar. Maar dat is niet erg, want als we weten dat er ergens een vliegtuig is neergestort willen we daar nú van weten hoe dat zit. En door het samenleggen van de Twitter-puzzelstukjes kwam ik vanochtend een heel eind. Daarbij stonden sommige verslaggevers van traditionele media ook bijna voor spek en bonen voor de camera. Er was weinig bevestigd, en er kon weinig gemeld worden. Maar wéten willen we het wel. We willen niet wachten tot het NOS-journaal van acht uur ’s avonds.
En daar kwam Twitter om de hoek kijken. Via alle kleine berichtjes ontstond er een rijk geschakeerd beeld van alles wat met de crash te maken had. De wijze mannen waar Vereijken zo naar lijkt te smachten waren aanwezig in de vorm van échte journalisten die zich in deze van hun Twitter-account bedienden.
Vereijken lijkt – en dat is opmerkelijk gezien zijn 21 levensjaren – vast te houden aan een bijna belegen gematigdheid van weleer. Beste Paul, Twitter is een bron. Eentje die je naar eigen inzicht moet gebruiken en vertrouwen. en daar heb je echt geen wijze mannen voor nodig.
Tags: crash schiphol, paul vereijken, twitter
Smakelijk stuk, Tim. Heb kunnen glimlachen om de manier waarop je mijn artikel vertaalt in jouw reactie – het stuk waarop ik nu reageer dus. Niet omdat ik jouw reactie onzin vindt overigens. Denk dat wij het op de meeste punten best eens zijn. In ieder geval over de snelheid, dat geef je zelf al aan. En over die wijze man op Twitter: ik stel niet dat daar een algemene behoefte aan is. Ik stel dat ik daar behoefte aan heb. Vond ik die wijze man niet dan? Jawel. Er waren, zoals jij ook zegt, natuurlijk ook journalisten die de juiste feiten belangrijker vonden dan de rat race. Maar die journalisten verwezen vervolgens wel naar klassieke media, als ik het mij goed herinner.
Laat ik overigens even proberen op te helderen waarom Twitter voor mij geen bron is. Let wel: ik bedoel een bron voor journalisten waar zij feiten kunnen vinden – laten we het even journalistieke bronnen noemen. Journalistieke bronnen zijn voor mij documenten en getuigen. Een document waar het nieuws in te zien of te lezen is of een getuige die kan vertellen wat er gebeurd is.
Daarbij geloof ik helemaal niet dat iedereen het laatste nieuws zo snel mogelijk wil weten. Denk je echt dat een kijker aan de buis gekluisterd blijft als de media enkel onbevestigde cijfers de lucht in slingeren? Volgens mij niet. Op een gegeven moment heeft die kijker het wel gezien en komt ‘ie wel terug als het wel bevestigd is.
Het is zoals Jaap Stronks het zij op radio 1. Twitter is handig in het begin van de ontwikkeling van nieuws. In de eerste minuten – en wellicht wel het eerste uur – van zo’n crash. Als er nog geen massamedia zijn dus. Als die er eenmaal wel zijn, nemen zij het spel om het nieuws en de feiten weer over.
Sinds wanneer is het overigens vreemd dat iemand van 21 oproept tot gematigdheid? Ten eerste: deze iemand van 21 roept op om te discussiëren over “de vraag of door steeds snellere media en de drang van nieuwsorganisaties om als eerste het breaking news naar buiten te brengen, de waarheid in het gedrang komt”, zoals ik dat in mijn stuk op De Nieuwe Reporter schrijft. Daarbij vind ik het wat vreemd om maar aan te nemen dat iedereen die jong is automatisch ook vol lof moet zijn over de nieuwste techniek.
Over die oproep tot matiging nog één essentieel aspect: op Twitter mag zoveel getwettert – ik leen deze term even schaamteloos van @brewbart – worden als het maar kan van mijn part. Sommige mensen vinden dat heerlijk. Andere niet. En weer een andere wil een wijze man. Swa. Mijn oproep was dan ook vooral gericht naar nieuwsorganisaties zoals de NOS of het AP.
Ai, die “zij” moet natuurlijk “zei” zijn. Excuses.
Ha Paul,
Bedankt voor je reactie. Laat ik voorop stellen dat ik je standpunt goed begrijp. Ik vind echter dat je je op sommige punten nogal kortzichtig opstelt.
In de eerste plaats door Twitter niet als een bron te beschouwen. Nogmaals, Twitter is op zichzelf niets. Het gaat om de inhoud. En als iemand die opvult met relevante informatie is het dus wel degelijk een bron. Jij stelt dat bronnen voor jou documenten en getuigen zijn. Maar die getuigen hebben gisteren woensdag toch Twitter volgegooid met hun ooggetuigenverslagen? Dat maakt Twitter dus, ook volgens jou definitie, wel degelijk tot een bron.
En ik denk wel dat mensen snel nieuws willen bij een ramp. Kijkers en luisteraars letten dan volgens mij niet eens zozeer op cijfers, als wel op beelden en ooggetuigenverslagen. Als ik woensdagochtend lees dat er geen doden zijn weet ik dat ik dat, ook als het in de traditionele media gepubliceerd wordt, met een korrel zout moet nemen.
Verder denk ik niet dat Twitter en de ‘traditionele media’ slechts apart van elkaar in de berichtgeving aanwezig kunnen zijn. Het is niet zo dat, als Twitter het voorbereidende werk gedaan heeft, de traditionele media het over kunnen nemen. Beide moeten elkaar aanvullen. Ook als het nieuws de traditionele media heeft bereikt, vormt Twitter een aanvulling.
Wat betreft je leeftijd: ik vind niet dat iemand van jouw leeftijd per definitie lovend moet zijn over nieuwe media, maar ik vind wel dat je ze goed moet beoordelen op hun mogelijkheden. En door jouw oproep tot matiging en de roep op een wijze man doe je Twitter tekort.
Tim,
Laten de bron of medium discussie stoppen. Want daar komen we toch niet uit. Laten we het er over eens zijn dat we het oneens zijn. Of je Twitter als bron of als medium ziet hangt ook erg af van de definitie die jij of ik aan het woord bron of medium geven. Swa.
En dat Twitter en de gevestigde journalistiek apart van elkaar aanwezig kunnen zijn, denk ik ook niet. Nogmaals: het is en-en. Ik doelde met mijn reactie (van “Het is zoals Jaap” tot “feiten weer over”) op de grote lijnen. Op details kan de een de ander elkaar prima aanvullen.
Over je slotopmerking: ik gebruik Twitter al een goed half jaar. Een krappe 600 mensen volgen mij. En ik volg ongeveer eenzelfde aantal. Dus ik denk dat ik Twitter wel degelijke goed kan beoordelen. Daarom kan (en mag) ik het denk ik ook relativeren. Maar, toegegeven, ook dit is erg persoonlijk. Daar valt (bijna) geen feitelijke discussie over te voeren.
Ben je bij het aankomende VVOJ-Café? Ik hoop je eens te treffen. Of voeg mij anders toe op Twitter (@paulvereijken) – ik kon je niet vinden. Lijkt me leuk om met je te praten. Want ik leer meer van kritiek dan van gejuich. Dank dus voor je artikel.
Ha Paul. Inderdaad, ‘we agree to disagree.’ Ik trok niet in twijfel of jij Twitter wel goed kon beoordelen, hoor. Ik heb inderdaad je aantal followers gezien. En natuurlijk is het altijd goed om dit soort modeverschijnselen te relativeren. Ik vraag me alleen of of de manier waarop jij dat doet de juiste is. Ik ben vooralsnog niet bij het VVOJ-Café op de 23e, maar daar kan nog verandering in komen. Heb je inmiddels wel toegevoegd op Twitter, we houden dus contact.