Het einde van 2008 nadert. Met nog een aantal overbodige verzamelaars en kerstreleases in zicht kunnen we de muzikale balans nu wel op gaan maken. Muziek die straks de geschiedenis in zal gaan als de orkestratie van een roerig jaar. De eerste zwarte president in de Verenigde Staten, de heftigste financiële crisis sinds ruim zes decennia. Het jaar van horrorkelders, 3-0 tegen Italië en de langverwachte terugkeer van Indiana Jones.
Roerig dus. Ook muzikaal. Want, wát een jaar was het. Er kwamen erg veel mooie, goede en spannende platen uit. Die ik de afgelopen weken nog maar eens opzette, om te kijken of ze nog zo hard binnenkomen als ze eerder deden. Sommigen waren nog steeds minstens zo goed, andere minder. En sommige deden er nog een schepje bovenop, bleken nog beter geworden.
En daar komt meteen her eerste probleem om de hoek kijken. Want het is leuk, zo’n shortlist samenstellen, maar het veroorzaakt ook een soort voortschrijdende paniek. Want hoe moest ik de shortlist van bijna veertig platen waar ik mee begon, terugbrengen tot een lijst van 15 platen?
Een aantal dingen stonden vast. De nummer één was eigenlijk al vanaf de release duidelijk, een aantal anderen moesten ook sowieso in de definitieve lijst. En uiteindelijk is het – natuurlijk – gewoon gelukt. Dit zijn ze geworden. Míjn vijftien platen van 2008.
01. Bon Iver – For Emma, Forever Ago
Justin Vernon, de man achter Bon Iver, nam deze plaat op toen hij drie maanden in een blokhut verbleef. Zijn band DeYarmond Edison was uit elkaar, en Vernon trok zich terug om te overwinteren. Het opnemen van een plaat was geen doel, maar blijkbaar móest het gebeuren. En het opvallende is, zo klinkt hij ook. Toen ik hem voor het eerst hoorde wist ik het eigenlijk stiekem al: dit is míjn plaat van 2008. Geen enkel album heeft me zo diep geraakt als deze. De plaat klinkt als een bijna bovennatuurlijk geheel, waarin je jezelf moeiteloos laat meezuigen in de afzondering die Vernon tijdens het maken van de plaat omringde. Het is de ultieme winterplaat, en ik leefde dus ook al sinds de zomer in opperste staat van ongeduld. Ik kon niet wachten. Kon niet wachten om, met het hoofd diep in de sjaal gedoken, handen in de zakken en wolkjes blazend, het winterweer te trotseren samen met Bon Iver. Eind november gingen we voor het eerst samen naar buiten, vergezeld van de sneeuwvlokken waarvan ik het hele jaar al wist dat ze zo mooi bij deze plaat zouden passen. Prachtig.
02. Conor Oberst – Conor Oberst
Een ijzersterke tweede. Met Bright Eyes was Oberst al langer het beste jongetje van de klas, maar hier doet hij voor het eerst – bewust? – een gooi naar de status van nieuwe Dylan. In het openingsnummer, hierboven te beluisteren, houdt Oberst het ijzingwekkend en meesterlijk kaal. Later op de plaat staan ook nog wat stevigere nummers, maar altijd is de karakteristieke stem van Oberst, trillerig alsof hij gaat huilen maar niet irritant, dat wat je aan je boxen gekluisterd houdt. Meesterwerk.
02. Vampire Weekend – Vampire Weekend
EY-EY-EY-EY! Op papier klinkt de muziek van Vampire Weekend ontzettend pretentieus: afro-pop, barok en indie-rock gespeeld door jongens die lijken op figuranten uit Happy Days. Maar pretentieus wordt het nooit, verfrissend, eigentijds en ontzettend meeslepend wel. Toppunt van alle drie die eigenschappen is het nummer A-Punk. Erg benieuwd naar de tweede.
03. Raz O’Hara & The Odd Orchestra – Raz O’Hara & The Odd Orchestra
Zo’n plaat waarmee ik al zo vergroeid ben, dat ik bijna vergeten was dat hij pas in het afgelopen jaar werd uitgebracht. Vorige maand verschenen er een paar mooie remixes van een paar tracks op Apparat’s Things to be Frickled, maar de originelen blijven toch onovertroffen.
04. Blitzen Trapper – Furr
Alleen al vanwege het titelnummer verdient Blitzen Trapper met hun tweede plaat een plaats in de top vijf. Heel knap hoe mensen soms een liedje kunnen schrijven dat op het eerste gehoor meteen klinkt alsof het er altijd al was. Goed contrast ook tussen deze plaat en hun vorige. Die plaat, Wild Mountain Nation, was nog een – weliswaar heel fijne – kakafonie van gekkigheid. Furr is meer ingetogen, vooral in de aankleding. Simpele liedjes, met weinig opsmuk gebracht. Maar ó zo mooi.
05. Starling Electric – Clouded Staircase
Vreemde plaat, deze van Starling Electric. Er komt van alles voorbij en het klinkt vooral érg midden jaren zeventig. Maar toch is het allemaal feilloos bij elkaar geknipt en geplakt en klinkt het geenszins als een richtingloze brei. Te gek.
06. The Dodos – Visiter
07. Finn – The Best Low-Priced Heartbreakers You Can Own
08. Fleet Foxes – Fleet Foxes
09. Ray LaMontagne – Gossip In The Grain
10. Sigur Ros – Með suð í eyrum við spilum endalaust
11. Oasis – Dig Out Your Soul
12. Raphael Saadiq – The Way I See It
13. Elbow – The Seldom Seen Kid
14. The Raconteurs – Consolers of the Lonely
15. TV On the Radio – Dear Science
Tags: 2008, albums, bon iver, conor oberst